CÜMLEYE HAKİM OLAN DUYGULAR
Yakınma (Şikayet)
Sitem
Bir durumdan duyulan rahatsızlığı ifade eden
cümlelerdir.
Bir kimsenin yaptığı bir hareketten dolayı duyulan üzüntünün, kırgınlığın dile getirildiği cümlelerdir.
Gittiğinden beri hiç aramadı. Davete bir beni çağırmamışsın.
Nerede nasıl davranacağını bir öğrenebilse. İnsan, kendisine bunca emeği geçen insanı bir kere de olsa arayıp sorar.
   
NOT: Yakınma ile sitem cümleleri arasındaki fark şudur: Sitem cümlelerinde bir durumdan veya bir kişiden duyulan rahatsızlık kişinin kendisine söylenir, yakınma cümlelerinde ise bir durumdan veya bir kişiden duyulan rahatsızlık başkalarına anlatılır.
 
Hayıflanma
Pişmanlık
Bir kişinin herhangi bir olaydan veya yapmadığı bir işten dolayı duyduğu üzüntüyü anlatan cümlelerdir. Yapılan bir hata veya yanlış sonucunda duyulan
üzüntüyü belirten cümlelerdir.
Öğretmenin anlattıklarını keşke defterime yazsaydım. Keşke ona bu sözleri söylemeseydim.
Keşke ingilizce öğrenseydim. Bu arabayı almamız bir hataydı.
   
NOT: Hayıflanma cümleleri ile pişmanlık cümleleri arasındaki fark şudur: Hayıflanma cümlelerinde yapılmayan bir işten dolayı duyulan üzüntü anlatılır, pişmanlık cümlelerinde ise yapılan bir işten dolayı duyulan üzüntü söz konusudur.
 
Olasılık (İhtimal)
Tahmin (Sezgi)
Gerçekleşmesi kesin olmayan bir olayın veya bir durumun ortaya çıkmasının beklenilmesi, umut edilmesi ile ilgili cümlelerdir. Akla, sezgilere, gözlemlere veya birtakım verilere dayanarak, olacak bir şeyi önceden kestirebilme sonucunda ortaya çıkan cümlelerdir.
Tatilde Karabük’e gidebiliriz. Annem meraktan patlıyordur şimdi.
Sanıyorum o konu anlatılmadı. Gökyüzü bulutlarla doldu, yağmur yağabilir.
   
NOT: Olasılık cümleleri ile tahmin cümleleri arasındaki fark şudur: Olasılık anlamlı cümlelerde “ikilem” söz konusudur. Yani bahsedilen şey için “Öyle de olabilir, böyle de olabilir.” anlamı hakimdir. Tahmin anlamlı cümlelerde bu “ikilemi” görmeyiz. Tahmin anlamlı cümlelerde tecrübelerden hareketle “emin oluş” havası vardır. Olasılık anlamlı cümlelere göre, tahmin anlamlı cümlelerde “kesinlik anlamı” daha yoğundur.
 
Cümleye Hakim Olan Duygular PDF indir
 
astagos

 

No
Cümleler
Yakınma (Şikayet)
Sitem
Hayıflanma
Pişmanlık
Olasılık (İhtimal)
Tahmin (Sezgi)
Göster
1
Keske onun kalbini kırmasaydım.      

   
2
Hala odasını doplamayı öğrenemedi.

         
3
Küfür etmeyi artık bırakmalısın.  

       
4
Düzenli çalışırsan derslerinde başarılı olabilirsin.        

 
5
Bu kadar fazla yemek yememeliydim.      

   
6
Keşke o kitabı alsaydım.    

     
7
Bulutlar geliyor, yağmur yağabilir.          


8
Hafta sonu tiyatroya gidebilirim.        

 
9
İnsanlara yardım etmelisin.  

       
10
Nerede, nasıl davranacağını bir bilse.

         
11
Bu konuyu seninle konuşsaydım iyi olacaktı.    

     
12
Bana haber vermeden tiyatroya gitmişsin.  

       
13
Öğretmen şimdiye kadar gelmiştir.          


14
Sınavdan düşük not alabilirim.        

 
15
Güzelim bahçeyi talan etmişler.

         
16
Yalan söylediğim için çok üzgünüm.      

   
17
Derslerime düzenli çalışmalıydım.    

     
18
Bu pastayı Ayşe yapmıştır.          


19
Her yeri pis bırakmışlar.

         
20
Beni niye hiç aramıyorsun?  

       
1
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yakınma anlamı vardır?
A) İzmir'e gitmemekle hata yaptım.
B) Onun küfür etmesi hiç doğru değil.
C) İyi ki ders çalışmışım.
D) Bu yaptığın davranışı sana yakıştıramadım.
 

B

       
2
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hayıflanma anlamı vardır?
A) Keşke Sinemaya gitmeseydim.
B) Sana güvenmem hataydı.
C) Keşke proje görevini Türkçe'den alsaydım.
D) Bu kazağı almasaydım.
 

C

       
3
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tahmin anlamı vardır?
A) Bu yaz tatilinde köye gidebiliriz.
B) Kitabımı sınıfta unutmuş olabilirim.
C) Düğüne çok kişi gelebilir.
D) Bu saatte kapıyı çalan kapıcıdır.
 

D

       
4
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özlem anlamı vardır?
A) Ali'yi uzun zamandan beri görmüyorum.
B) Nerede o eski bayramlarımız!
C) Görmeyeli boyun uzamış.
D) Eskiden burada tarla vardı.
 

B

       
5
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde beğenme anlamı yoktur?
A) Öğrenci dediğin böyle saygılı olur.
B) Yediğim yemek çok lezzetliydi.
C) Bu yemek benim gözümü doyurmaz.
D) Sınıftaki en iyi proje görevi seninki olmuş.
 

C