SÖZCÜKTE YAPI
Basit Yapılı Sözcükler
Türemiş Yapılı Sözcükler (Gövde)
Kök halinde bulunan ya da sadece çekim eki alan sözcüklerdir. Sözcüğün anlamı değişmez. Yapım eki alan sözcüklerdir. Sözcüğün anlamı değişir.
   
Örneğin: ev, ev-ler, ev-im, ev-de, ev-den Örneğin: kitap-lık, simit-çi, sil-gi
   
Birleşik Yapılı Sözcükler
İki sözcüğün birleşerek yeni anlam kazanan sözcüklerdir.
gecekondu, kargaburun, hanımeli, Çanakkale... (Dikkat edilirse örnekler birleşik isimdir ve birleşik isimler bitişik yazılırlar. Yedinci sınıfta görülecek olan birleşik fiil konusu da vardır. Birleşik fiillerin kimi bitişik kimi ayrı yazılır.)
 
UNUTMA: Çekim ekinden sonra yapım eki gelmez. KÖK + YE + ÇE
UNUTMA: Çoğul eklerini, iyelik eklerini, hal eklerini, tamlama eklerini sadece isimler alır. Bu eklerin hepsi çekim ekidir. Yani sözcüğün anlamını değiştirmez.
UNUTMA: Zaman ekleri sadece fiillere eklenir. Zaman ekleri çekim ekidir. Yani sözcüğün anlamını değiştirmez. gel-di / gel-miş / gel-(i)yor / gel-ecek / gel-(i)r
 
Kök-Ek PDF indir
 
astagos

 

No
Cümleler
Basit
Türemiş (Gövde)
Göster
1
Kalemliğim okulda kalmış.  

kalem-lik-im


2
Bahçedeki çiçekler çok güzel kokuyor.

çiçek-ler (çogul eki)

 
3
Sucudan iki damacana su sipariş verdik.  

su-cu-dan


4
Belediye evsizleri otele yerleştirdi.  

ev-siz-ler-i


5
Kardeşim bugün okula gelmedi.

kardeş-im (iyelik eki)

 
6
Beşinci soruyu yanlış yapmışım.  

sor-u-(y)u


7
Çocuklar bahçede top oynuyor.

bahçe-de (hal eki)

 
8
Kitaplardan çok şey öğreniriz.

kitap-lar-dan
(çoğul, hal eki)

 
9
Evimizde evcil hayvan besliyoruz.  

ev-cil


10
Okula gideceğim günü iple çekiyorum.

okul-a (hal eki)

 
11
Sizden gördüğümiyiliği kimseden görmedim.

siz-den (hal eki)

 
12
Kulağıma sorunun cevabını fısıldadı.  

fısıl-da-dı


13
Annem bugün okula gelmiş.

anne-m (iyelik eki)

 
14
Adam dalgın dalgın bakıyordu.  

dal-gın


15
Çocuklar neşe içinde koşuşturuyor.

çocuk-lar (çoğul eki)

 
16
Çağımızda bilgi çok önemli.  

bil-gi


17
Bugün hava çok sıçak.

hava (kök)

 
18
Arkadaşlarım yarın tiyatroya gidecek.  

arka-daş-lar-ım


19
Bahçedeki ağaçlar büyümüş.

ağaç-lar (çoğul eki)

 
20
Sınıfın en çalışkan öğrencisi benim.  

çalış-kan


1
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi basit yapılıdır?
A) seçim
B) bilgin
C) sıcaktan
D) boyacı

C
sıcak-tan

 
2
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi türemiş yapılıdır?
A) sildi
B) çalışkan
C) okulda
D) kitabım

B
çalış-kan

 
3
Aşağıdaki sözcüklerden hangisinin yapısı farklıdır?
A) sorular
B) okudu
C) tiyatrodan
D) kağıt

A
sor-u-lar (türemiş)

 
4
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi fiilden isim yapan yapım eki almıştır?
A) başla
B) evcil
C) unutkan
D) yazdır

C
unut-kan

 
5
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi yeni anlam kazanmıştır?
A) suda
B) suyum
C) sucu
D) sular

C
su-cu

 
6
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi yeni anlam kazanmamıştır?
A) seçim
B) saçım
C) verim
D) sorgu

B
saç-ım (iyelik eki)

 
7
"zeytin" sözcüğüne aşağıdaki eklerden hangisi getirilirse yeni anlam kazanır?
A) -de
B) -im
C) -ler
D) -lik

D
zeytin-lik

 
8
"bil-" sözcüğüne aşağıdaki eklerden hangisi getirilirse yeni anlam kazanmaz?
A) -gi
B) -im
C) -gin
D) -miş

C
bil-miş (zaman eki)

 
9
Aşağıda koyu yazılan sözcüklerden hangisi hem yapım eki hem de çekim eki almıştır?
A) Kapıcı ekmekleri dağıttı.
B) Bugün öğretmenler erken geldi.
C) Duvarlar biraz kirlenmiş.
D) Toplum içerisinde görgülü davranmalıyız.

B
öğret-men-ler

 
10
Aşağıda koyu yazılan sözcüklerden hangisi gövdedir?
A) Her zaman ellerimi yıkarım.
B) Yeni aldığım dergiyi okuyorum.
C) İnsanlara sevgi ile yaklaşmalıyız.
D) Kitaplar insanın en yakın dostudur.

C
sev-gi