EDAT-BAĞLAÇ-ÜNLEM
Edat (İlgeç)
Bağlaç
Tek başlarına anlamı olmayan yan yana geldiği sözcüklerle anlam ilişkisi kuran sözcüklerdir. Bazı edatlar: "ile, gibi, kadar, için, yalnız, üzere, rağmen, dolayı, tek, bir, mi, denli, diye, -e kadar, -e doğru ..." Tek başlarına anlamları yoktur. Bağlaçların görevi eş görevli sözcükleri ya da anlamca ilişkili cümleleri birbirine bağlamaktır. Bazı bağlaçlar: "ile, ve, veya oysa, ama, fakat, ki, ne...ne, hem...hem ..."
Yağmur yağdı diye su bastı. (neden) Hem suçlu hem güçlü.
Okusun diye kitap aldım. (amaç) Beni ne arıyor ne soruyor.
Haftaya vermek üzere gitabı aldım. (koşul) Pencereyiaçtı ve derin bir nefes aldı.
Çocuklar arı gibi çalışıyor. (benzetme) Tiyatroya Ali de gelecek.
Duvarı fırça ile boyamış. (araç-vasıta) Sana söylececeğim ama kimseye söyleme.
Duvarı fırçayla boyamış. (bitişik de yazılabilir)  
Zil çaldı kantine gideceğim. (zaman)  
Ödevi akşama kadar bitirmeliyim. (zaman)  
   
Edat ile Bağlacı Nasıl Ayırt Ederiz
1. “ile” hem bağlaç hem de edat olabilmektedir. “ile” yerine diğer bir bağlaç olan “ve” getiriliyorsa ile bağlaçtır.
Annem ile babam pazara gitti. (Annem ve babam pazara gitti. "İle yerine ve gelir. ile bağlaçtır.")
Bu ödevi arkadaşı ile hazırladı. (İle yerine ve gelmez. Bundan dolayı ile edattır.)
 
2. Yalnız ve ancak sözcükleri yerine bir başka bağlaç olan ama gelirse bu sözcükler bağlaç olur. Sadece gelirse edat olur.
Duvarı boyarım yalnız boyam bitti. (Yalnız yerine ama gelir. Bundan dolayı yalnız bağlaçtır.)
Çözmeye çalışırım ancak yanlış olabilir. (Ancak yerine ama gelir. Bundan dolayı ancak bağlaçtır.)
Bu soruyu yalnız o çözer. (Yalnız yerine sadece gelir. Bundan dolayı yalnız edattır.)
 
Karşıda oturan yalnız adam taşındı. (Buradaki yalnız niteleme sıfatı olur.)
 
Ünlem
Sevinç, korku, heyecan, acıma, şaşma, öfke gibi duyguları coşkulu bir şekilde anlatan veya hitap (seslenme) gibi durumları belirten sözcüklerdir.
Tüh, tabağı kırdım! (üzüntü)
Hey, orada ne yapıyorsunuz! (seslenme)
Eyvah, nasıl hazırlanacağım! (telaş)
Edat-Bağlaç-Ünlem PDF indir
 
astagos

 

No
Cümleler
Edat
Bağlaç
Ünlem
Göster
1
İstanbul'a uçakla gittik.

   
2
Tiyatroya yalnız sen gelebilirsin.

   
3
Kitap ile defterimi çantaya koydum.  

 
4
Yaşasın! Sınavı kazanmışım.    


5
Duygu ve düşüncelerini çok güzel ifade etti.  

 
6
Dikkat! Köpek çıkabilir.    


7
Çok yorgun olduğum için biraz uzanacağım.

   
8
Okula gittim ama kimse gelmemeişti.  

 
9
Bugün ben de okula gidemedim.  

 
10
Hava karardı mı eve girerim.

   
11
Vah, vah zavallı adam!    


12
Mutlaka şiir ve deneme okumalısın.  

 
13
Balıklar nar gibi kızarmış.

   
14
Sana kitap alacağım ama kısa sürede okumanı istiyorum.  

 
15
Denize karşı oturum muhabbet ettik.

   
16
Çok yiyor ancak kilo almıyor.  

 
17
Özellikle sana söyledim ki hata yapma.  

 
18
Yanlış olmasına rağmen küfür ediyor.

   
19
Akşama doğru eve vardık.

   
20
Kardeşimle ben İzmir'e gideceğiz.  

 
1
"Yalnız" sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde edat görevinde kullanılmıştır?
A) Yalnız adam hayatını kaybetti.
B) Tiyatroya yalnız o gitti.
C) Pilav yerim yalnız tatlı yemeyeceğim.
D) Çocuk kalabalıkta yalnız kalmıştı.
 

B

 
2
Koyu yazılan sözcüklerden hangisinin türü farklıdır?
A) Pazardan elma ile portakal aldım.
B) Çok çalıştı ama olmadı.
C) Camı deri bez ile sildi.
D) Defteriı veririm fakat yarın getirirsin.
 

C

 
3
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ile" edat olarak kullanlmıştır?
A) Sümbül ile nergis en sevdiğim çiçektir.
B) Yemekte pilav ile kuru fasulye yedim.
C) Ailesi ile müzeye gitti.
D) Masada tatlı ile dondurma var.
 

C

 
4
Bu çocuk babası gibi saygılı." Bu cümledeki edat cümleye hangi anlamı katmıştır?
A) Karşılaştırma
B) Benzerlik
C) Birliktelik
D) Yön
 

B

 
5
Aşağıdaki cümlelerin hangisindeki koyu yazılan sözcük edat değildir?
A) Partakal kadar narı da severim.
B) Okula gitmek üzere evden çıktım.
C) Ayşe ile Ahmet okula gidiyorlar.
D) Bu çiçekleri senin için aldım.
 

C